istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat tekliflerinin iş kaleminin tamamını kapsayacak şekilde düzenlendiği ve işçilik, makine, malzeme gibi giderlerin açık bir şekilde belirtilmemesi

devir sözleşmesi

istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından düzenlendiği, mevzuat gereği meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarelerin uygun olmadığı, fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin ilgili faaliyet belgesi ve firma unvanlarından anlaşılabildiği, yapılan incelemede bazı tutanaklarda ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtilmediği, ayrıca alınan fiyat tekliflerinin iş kaleminin tamamını kapsayacak şekilde düzenlendiği ve işçilik, makine, malzeme gibi giderlerin açık bir şekilde belirtilmemesi

Toplantı No : 2020/026
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 10.06.2020
Karar No : 2020/UY.II-1045
BAŞVURU SAHİBİ:
İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. – İlpet Petrolcülük İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol Bakım, Onarım ve Yapım Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2020/83868 İhale Kayıt Numaralı “İzmit, Kandıra ve Derince İlçelerinde (2020 Yılı) Yol Bakım, Onarım ve Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol Bakım, Onarım ve Yapım Şube Müdürlüğü tarafından 16.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İzmit, Kandıra ve Derince İlçelerinde (2020 Yılı) Yol Bakım, Onarım ve Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. – İlpet Petrolcülük İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığının 14.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.04.2020 tarih ve 18593 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/722 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde bırakılan Karacayol İnş. Maden. Turz. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin,

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin eksik olduğu, vekâleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin eksik olduğu,

b) Teklif mektubunun standart forma uygun olmadığı,

c) Geçici teminat mektubunun uygun olmadığı,

d) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgelerinin uygun olmadığı, cari oranın, öz kaynak oranının, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının istenen oranları karşılamadığı, iş hacmini gösteren belgelerinin istenen şartları sağlamadığı,

e) iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı,

2) Karacayol İnş. Maden. Turz. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a-) İsteklinin vermiş olduğu analizlerdeki girdi cinsleri ile miktarlarının idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri ve miktarları ile uyuşmadığı, girdilerin cins ve ölçü birimlerinin ve analiz formatının değiştirildiği, idare tarafından verilmiş olan analizlerdeki girdi miktarlarının düşürülerek fiyat avantajı sağlandığı,

b-) İsteklinin açıklama ekinde analizlerde kullanmış olduğu kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların listelenmediği ve kullanılan bu fiyatların hatalı olduğu, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların liste halinde sunulmaması durumunda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmaları gerektiği, bu belgeleri sunmadığı,

c-) İsteklinin vermiş olduğu analizlerdeki işçilik bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olarak ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (13,08 TL) altında olduğu, günlük çalışma sürelerinin de hiçbir gerekçe gösterilmeden işçilik giderlerini düşürmek için eksiltildiği, açıklama istenen iş kalemlerinin analiz girdilerindeki işçilik girdileri için fiyat teklifi alınarak açıklamalarda bulunulduğu, bu şekilde yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

d-) İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ekonomik ömrünü tamamlamış olan makinelerden hareketle söz konusu girdi maliyetlerini hesapladığı; ancak bahse konu birim fiyat hesaplamalarının hatalı yapıldığı, amortismanını tamamladığı iddia edilen makinelerin ekonomik ömürlerini tamamlamadığı, makinelere ait evrakların meslek mensubunca mevzuata uygun hazırlanıp onaylanmadığı, bu makinelerin firmanın aktifinde bulunmadığı, demirbaş tespit tutanakları ile sunulan bilgilerin çeliştiği, makinelerin amortisman değerlerinin gerçeği yansıtmadığı, makinelerin cins, kapasite, güç vs. anlamında idarece hazırlanmış olan analizlerde yer alan makineleri karşılamadığı, ilgili poz tanım ve tarifinde ve ihale dokümanında yer alan yapı araçlarındaki iş makinelerinin teknik özelliklerini sağlamadığı, söz konusu iş makineleri için ruhsat, mali müşavir raporu, kapasite raporu gibi tevsik edici herhangi bir belgenin belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı, kendi malı olarak kullanılan iş makinaları için kullanılan edinim bedelleri ya da üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin makinelerin amortismanlarını karşılamadığı, kendi malı olarak gösterilmiş olan makinelerin sürekli aşınan ve yenilenmesi gereken parçaları olduğundan sabit amortisman giderinin hesaplanmasının mümkün olmadığı, zira her makinenin çalışma yeri ve şartlarına göre sarf malzemesi, aşınan ve sürekli yenilenmesi gereken parçaları değişkenlik arz ettiğinden, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarındaki amortisman girdilerinin gerçeği yansıtmadığı, amortisman girdilerinde yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj ve demontaj bedellerinin belirtilmediği, ilgili hesaplamalardaki fiyatların altında rayiç fiyatlarının kullanıldığı, açıklayıcı hiç bir bilgi belge sunulmadığı,

e-) İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullandığı motorin girdi maliyetinin hesabında kullanılan EPDK verisinin hatalı olarak hesaplandığı, motorin girdi maliyetinin EPDK fiyatının %90’ının altında olduğu,

f-) İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, bu fiyat tekliflerinin ve bu tekliflere ait Ek.O-5 ve Ek.O-6 tutanakların meslek mensubunca mevzuata uygun olarak hesaplanıp onaylanmadığı ve birbirleri ile çeliştiği, hatalı mali döneme ait olduğu, meslek mensubuna ait ilgili ibarenin ve kaşenin bulunmadığı, tekliflerin alındığı firmaların faaliyet belgelerinin, imza sirkülerlerinin ve sicil gazetelerinin sunulmadığı, söz konusu malzemelerin satışına yetkilerinin olmadığı, analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamelere uygun olmadığı, analiz girdilerinin tamamı için daha önce yapılmış olan işler için kesilen faturalarla veya fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, sunulan fiyat teklifinde ve dikkate alınan faturalarda iş kalemine ilişkin idarece verilen analiz formatında yer alan analiz ve alt analiz girdilerinin yer almadığı, dolayısıyla alt analizlerin girdi tür ve miktarları ile fiyatlarının anlaşılamadığı, ayrıca fiyat teklifine konu analizlerdeki işçi maliyeti için öngörülen çalışma sürelerinin anlaşılmayacağı,

g-) İsteklinin nakliyeler için taşıma formüllerinin kullanılmadığı, bu formüller dışında başkaca formüller kullandığı, ancak kullandıkları formüllerin hangi kamu kurum ve kuruluşunun formülü olduğunun belirtilmediği, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanmış olan nakliye hesaplamalarına esas formülleri de kullanamaması sebebiyle geçerli sayılan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddinin gerektiği, idarece verilen nakliye mesafelerinden daha düşük mesafeler kullanıldığı, düşük gösterilen nakliye mesafeleri için itinerer ve uygunluk belgesinin sunulmadığı, idarenin verdiği nakliye formülü ve mesafelerinden farklı mesafeler kullanılması durumunda bu mesafelerin uygun belgelere dayandırılarak açıklanmasının zorunlu olduğu, ancak hiçbir belgenin sunmadığı,

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu fiyat tekliflerinde, fiyat teklifi alınan malzemeler için malzeme ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı hesaplanmadığı, fiyat teklifi alınan malzemenin temin yeri ile iş yeri arasındaki nakliyelerin fiyatlara dahil edilmediği, nakliye girdisinin fiyat teklifi alınarak tevsik edilemeyeceği, nakliyeye ilişkin imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlardan olmadığı, çalışma şartları, mesafe, arazinin durumu gibi etkenlerle maliyetlerin değişeceği, idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında söz konusu fiyat tekliflerindeki nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı kişilerin, resmi defter ve kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı, idarenin hesaplamaları ile nakliye hesaplamalarının nasıl yapılacağını gösterdiği Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanmış birim fiyat kitabı ve birim fiyat tariflerinde açıkça belirtildiğinden, başka bir açıklamanın formül ve işin şartlarına uygunluğunun tespitinin yapılamayacağından, fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

h-) İsteklinin sunmuş olduğu teklif fiyatları ve yaklaşık maliyete oranla yapılan tenzilat dikkate alındığında; sunulan fiyatlarla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun açıklama yapılabilmesi için teklif edilecek fiyatlarla puanlama kriterinin üst limitlerinin aşıldığı, açıklama istenmeyen iş kalemleri için verilen fiyatların teklif fiyatını düşürmek için puan alınacak alt limitin altında kaldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddinin gerektiği,

i-) İstekli tarafından açıklama istenilmeyen analiz girdileri birim fiyatlarının 0,00-TL olarak hesaplamaya dahil edildiği, idarece verilen analiz girdilerinde açıklama istenilmeyen analiz girdisi de olsa bir bedelin ön görülmesinin zorunlu olduğu,

j) İsteklinin sunduğu açıklamalarında kullanılan iş kalemleri analiz girdilerinden olan Konkasör (Primer 15×24 inç + sekonder 24×16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı), Ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 HP (1 Yd3), Ekskavatör ve dragline tipi makineler 210 HP (21/2Yd3) ,Asfalt kazıma makinesi (400 HP gücünde max.2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde, konveyörlü), Paletli delgi makinesi (160 HP) rayiçlerinin açıklama istenilen analiz girdisi oldukları halde rayiç bedellerinin hiçbir tevsik edici belge kullanılmadan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç bedellerinden düşük alındığı,

k-) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde belirtildiği şekilde analizler kullanmadığından, isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında bu şekilde yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı,

l-) İsteklinin bitüm bedeli girdi fiyatını İzmit Rafineri bedelinden daha düşük gösterdiği ve herhangi bir açıklayıcı belge sunmadığı, bu şekilde belirlenen ve her hangi bir açıklayıcı belge sunulmayan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı,

m-) Açıklama istenen iş kalemleri içerisinde yer alan; İNŞ-07 Hendek Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi m3, İNŞ-01 Yarma Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi m3 iş kalemlerinde ki kazıdan çıkan malzemelerin işin yapılacağı yere uygun olan belediye veya özel döküm sahalarına depolanacağını, isteklinin sunmuş olduğu açıklamalarında, ihale tarihi dikkate alındığında Kocaeli Büyükşehir Belediyesine bağlı Hafriyat Şube Müdürlüğünün belirlediği döküm bedellerinin altında bir bedel öngördüğü, bu şekilde fiyat avantajı sağlandığı ve ilgili döküm bedelini hangi döküm sahası dikkate alınarak belirlendiğinin belirtilmediği, ayrıca herhangi bir bilgi belge sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalede 19 adet ihale dokümanı alındığı, 16.03.2020 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 isteklinin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin Karacayol İnş. Mad. Tur. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise İBM İnş. İth. İhr. A. Ş.- İLPET Pet. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği görülmüştür.

İddianın (a) bendine ilişkin olarak yapılan incelemede;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,
b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin
a) Adı:İzmit, Kandıra ve Derince İlçelerinde (2020 Yılı) Yol Bakım, Onarım ve Yapım İşi
b) Yatırım proje no’su/kodu:
c) Miktarı (fiziki) ve türü: 111 kalem elektrik ve 64 kalem inşaat yapım işleri, Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
ç) Yapılacağı yer:Kocaeli İli İzmit, Kandıra ve Derince İlçeleri” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;
1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu hüküm ve düzenlemelerden isteklilerin tüzel kişi olması halinde, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgelerin sunulması gerektiği, “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranlarının (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişilerin kastedildiği anlaşılmıştır.

Buna göre yapılan incelemede, Karacayol İnş. Mad. Tur. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından tüzel kişiliğin son durumunu göstermek üzere 05.06.2014 tarih, 8584 sayı ve 920 sayfa numaralı Ticaret Sicil Gazetesinin sunulduğu, bu gazeteden anılan isteklinin tek ortaklı limited şirket olduğu, şirket müdürü ortağın imza yetkisinin olduğunun, ad/soyad ve T.C. kimlik numarasının Kocaeli 3. Noterliği tarafından düzenlenen 24.11.2017 tarihli ve 14016 yevmiye numaralı Ali KARACA’ya ait imza sirkülerinden görüldüğü, Kocaeli 3. Noterliği tarafından düzenlenmiş 07.05.2015 tarihli ve 7697 yevmiye numaralı vekâletname sunulduğu, bu vekâletname ile teklif mektubunu imzalayan Mehmet Çolak’a vekâlet verildiği, Mehmet Çolak’a ait Kocaeli 4. Noterliğince düzenlenen 16.07.2010 tarih ve 17116 yevmiye numaralı imza beyannamesinin sunulduğu görülmüştür. Yukarıda aktarılan bilgilerin www.ticaretsicil.gov.tr. adresinden yapılan sorgulamada da şirketin son durumunu gösterdiği teyit edildiğinden iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İddianın (b) bendine ilişkin olarak yapılan incelemede;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde “ 23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.
23.2. Teklif mektubunda;
a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,
b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,
c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması,
ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi,
d) Teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması, zorunludur.
23.3. İş ortaklığı olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanması gerekir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihaleye teklif veren istekliler tarafından, teklif zarfında sunulan teklif mektuplarının yazılı ve imzalı olması gerektiği, teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu incelendiğinde, söz konusu birim fiyat teklif mektubunun standart forma uygun olarak düzenlendiği, bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İddianın (c) bendine ilişkin olarak yapılan incelemede;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.
(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3’ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.
26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işler için düzenlenen iş bitirme belgesinin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.
26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 13.07.2020 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.
26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan düzenlemelerden isteklilerin, teklif ettikleri bedelin % 3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat sunmalarının gerektiği ve geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihinin belirtilmesi gerektiği ve bu tarihin 13.07.2020 tarihinden sonra olması gerektiği anlaşılmıştır.

Karacayol İnş. Mad. Tur. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin toplam teklifinin 28.487.254,00TL olduğu, buna göre anılan istekli tarafından sunulması gereken asgari geçici teminat tutarının 854.617,62 TL olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre yapılan incelemede anılan istekli tarafından geçici teminat ile ilgili kriteri sağlamak için “Halk Bankası İzmit/Kocaeli Şubesi” tarafından düzenlenen, geçerlilik tarihi “17.07.2020” , teminat tutarı “1.050.000,00 TL” olan geçici teminat mektubunun sunulduğu, söz konusu mektubun ihale dokümanının ekinde düzenlenen standart forma uygun düzenlendiği ve bu haliyle anılan isteklinin geçici teminat ile ilgili şartları sağladığı bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İddianın (d) bendine ilişkin olarak yapılan incelemede;

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.
7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler
İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,
İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.4.2’nci ve 7.4.3’üncü maddesi kapsamında sunulması gereken belgelere ilişkin olarak meslek mensubu tarafından (SMMM) 10.03.2020 tarihinde düzenlenmiş 2018 yılına ait bilanço bilgileri tablosu ve ekinde aynı meslek mensubu tarafından onaylanmış 2018 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesi, ayrıntılı bilanço ve ayrıntılı gelir tablosu sunduğu, söz konusu belgelerin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı,

Bu çerçevede 2018 yılına ait bilanço bilgilerinde cari oranın (1,1793), öz kaynak oranının (0,3089) ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının (0,2737) olduğu görülmüş olup anılan istekli tarafından İdari Şartname’de öngörülen asgari kriterlerin sağlandığı anlaşılmıştır.

Anılan isteklinin 2018 yılına ait gelir tablosunda belirtilen net satışların 26.060.819,60 TL olduğu görülmüş olup, anılan tutarın istekli tarafından sağlanması gereken ciro tutarını (28.487.254,00x%25=7.121.813,50 TL) karşıladığı tespit edilmiştir.
Bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İddianın (e) bendine ilişkin olarak yapılan incelemede;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.
(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.
(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.
(4) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş deneyim tutarı, gerçekleştirdikleri iş kısmına ilişkin tutar esas alınarak dikkate alınır.
(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;
a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,
b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,
c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,
1) Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,
2) Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,
şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.
(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;
a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,
b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,
dikkate alınır…” hükmü,

İdari Şartname’de “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.
7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.
7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.
7.5.5. Bu bent boş bırakılmıştır.
7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
A/V Grup Karayolu İşleri Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.
7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisi…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi kapsamında iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan belgeler incelendiğinde;

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından Karacayol İnş. Mad. Tur. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. (%90) ve Uğurkar Yapı İnş. Mad. Müh. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. (%10) İş Ortaklığı adına düzenlenmiş 30.10.2019 tarih ve 2017/643925-2648539-1-1 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgeye konu işte uygulanan yapı tekniğinin “Kazı, dolgu, reglaj, plentmiks temel, plentmiks alt temel, taş duvar, istifsiz taş dolgu, v kanal imalatı, altyapı boru imalatı ve beton yol yapılması, (A) V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+üstyapı)”, belge konusu işin sözleşme tarihinin 22.03.2018 ve ihale tarihinin 09.01.2018, işin geçici kabul tarihinin 06.12.2018, belge tutarının 11.576.862,56TL olduğu ve Karacayol İnş. Mad. Tur. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin hissesine düşen güncellenmiş deneyim tutarının 15.223.823,01TL olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, anılan istekli tarafından teklifi kapsamında sunulan iş bitirme belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu ve ihalede sağlaması gereken (28.487.254,00x%50=14.243.627,00 TL) asgari iş deneyim tutarını karşıladığı, öte yandan belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ihalenin ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olduğu da anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.
45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.
45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.
45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.
45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
….
45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.
45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 – 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 18.03.2020 tarihli “aşırı düşük teklif açıklama talebi” yazılarının EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri listesi ile bunlara ait analiz formatları ve açıklama istenecek/istenmeyecek analiz girdileri tablolarının gönderildiği anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiaları aşağıda ayrı ayrı incelenmiştir.

a) İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında aşağıda yer verilen iş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği görülmüştür.

İNŞ-01 Yarma Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi
İNŞ-02 Dolgu Malzemesi Temini ve Kullanılması
İNŞ-04 Trimer Kazı Yapılması ve İdareye Teslim Edilmesi
INŞ-07 Hendek Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi
İNŞ-14 Baskı Beton Kaldırım Yapılması
İNŞ-15 Hendeklerin Betonla Kaplanması (C 20/25 Hazır Beton Harcı ile)
İNŞ-21 Ocak Taşı ile Moloz Taş İnşaat Yapılması
İNŞ-37 Plent-Miks Temel Yapılması
İNŞ-38 Bitümlü Sıcak Temel Tabakası Yapılması
İNŞ-39 Binder Tabakası Yapılması
İNŞ-40 Aşınma Tabakası Yapılması
İNŞ-41 Prefabrik Beton Parke Temini ve Yerine Döşenmesi (6 cm)
ÎNŞ-42 Prefabrik Beton Parke Temini ve Yerine Döşenmesi (8 cm)
İNŞ-43 Prefabrik Beton Bordür Temini ve Yerine Döşenmesi
İNŞ-48 Taban Tuğlası Temini ve Yerine Döşenmesi
İNŞ-50 Makine ile 2 mm Kalınlığında Termoplastik Boya ile Püskürtme (Sprey) Yöntemiyle Yol Çizgilerinin Çizilmesi
ELK-38-3×150+70ş mm2, 0.6/1 KV YVV (NYY) Kablo (PVC Yalıtkanlı, Pvc Dış Kılıflı)

İhale üzerinde bırakılan istekli Karacayol İnş. Maden. Turz. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin İNŞ-01, İNŞ-04, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37, İNŞ-41, İNŞ-42, İNŞ-43 ve İNŞ-48 numaralı iş kalemleri için analizin tamamını kapsayacak şekilde fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunduğu, bu iş kalemleri haricindeki diğer kalemler için ise idarece hazırlanan analiz formatına uygun bir şekilde açıklamada bulunulduğu görülmüştür.

Analiz formatına uygun açıklaması yapılan iş kalemlerinin miktarlarının idarece verilen analizlerdeki miktarlar ile uyumlu olduğu, girdi cins ve ölçü birimlerinin değiştirilmediği, bu haliyle söz konusu iş kalemleri için açıklamanın uygun olduğu, ancak İNŞ-01, İNŞ-04, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37, İNŞ-41, İNŞ-42, İNŞ-43 ve İNŞ-48 numaralı iş kalemleri için idarece hazırlanan formatı en alt analizlere kadar ayrıştırılarak oluşturulmasına rağmen açıklamanın iş kaleminin tüm girdilerin hepsini kapsayacak şekilde fiyat teklifi alınmak suretiyle yapıldığı ve bu haliyle analiz formatına uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

b) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı, söz konusu fiyatların liste olarak analiz girdileri tablolarında belirtildiği görülmüştür.

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı, söz konusu birim fiyatların hatalı olmadığı ve bu fiyatların liste halinde sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

c) İhale üzerinde bırakılan istekli Karacayol İnş. Maden. Turz. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin İNŞ-01, İNŞ-04, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37, İNŞ-41, İNŞ-42, İNŞ-43 ve İNŞ-48 numaralı iş kalemleri için analizin tamamını kapsayacak şekilde fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunduğu bu iş kalemlerine ait fiyat tekliflerinin detayında saatlik asgari ücrete ilişkin herhangi bir açıklamanın yer almadığı görülmüştür. Bahsi geçen iş kalemleri haricindeki diğer kalemler için ise idarece hazırlanan analiz formatına uygun bir şekilde açıklamada bulunulduğu, saatlik asgari ücretin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (13,08TL) altında olmadığı ve analizlerdeki miktarlar ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak İNŞ-01, İNŞ-04, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37, İNŞ-41, İNŞ-42, İNŞ-43 ve İNŞ-48 numaralı iş kalemleri bakımından yapılan açıklamanın idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı işçilik girdi miktar ve birim fiyatlarının denetiminin yapılamadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

d) İhale üzerinde bırakılan istekli Karacayol İnş. Maden. Turz. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin İNŞ-01, İNŞ-04, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37, İNŞ-41, İNŞ-42, İNŞ-43 ve İNŞ-48 numaralı iş kalemleri için analizin tamamını kapsayacak şekilde fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunduğu, söz konusu iş kalemleri analizinde yer alan iş makinelerinin fiyatlarına teknik özelliklerine, cinsine vs. ilişkin ayrıca bir açıklamaya yer verilmediği görülmüştür.

Bu iş kalemleri haricindeki diğer kalemler için ise idarece hazırlanan analiz formatına uygun bir şekilde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatları kullanılarak açıklamada bulunduğu, analiz formatına uygun şekilde açıklama sunulan iş kalemleri kapsamında yer alan iş makinelerinin cins, kapasite, güç vs. anlamında idarece hazırlanmış olan analizlerde yer alan makineleri karşıladığı, ilgili poz tanım ve tarifinde ve ihale dokümanında yer alan yapı araçlarındaki iş makinelerinin teknik özelliklerini sağladığı görülmüştür.

İş makinelerine ilişkin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamalarda analiz formatına uygun iş kalemlerinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar kullanılarak açıklamada bulunulduğu dolayısıyla başvuru sahibi tarafından iddia edildiği üzere söz konusu makinelere ilişkin ruhsat, mali müşavir raporu, kapasite raporu, amortisman hesabı gibi tevsik edici belgelerin sunulması gibi bir zorunluluğun bulunmadığı, ancak idarece verilen analiz formatına uygun şekilde açıklama yapılmayan iş kalemleri içinde yer alan iş makineleri için herhangi bir açıklamada bulunulmadığı anlaşıldığından yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

e) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklaması istenen motorin girdisine ilişkin olarak açıklamaların bir kısmında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın motorine ilişkin 10.160.1026 poz numaralı birim fiyatının kullanıldığı, geri kalan kısmında da iş kaleminin tamamını kapsayacak şekilde fiyat teklifinin alındığı motorin giderine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği görülmüştür.

Motorin giderine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 10.160.1026 poz numaralı birim fiyatı kullanılarak yapılan açıklamanın uygun olduğu; ancak fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılan iş kalemlerinde motorin giderinin miktar ve birim fiyat denetiminin yapılamadığı anlaşıldığından yapılan açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

f) İNŞ-01, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37 numaralı iş kalemleri için analizin tamamını kapsayacak şekilde Zeyas Nakliyat-Serpil Müsellimoğlu Özcan firmasından, İNŞ-04 numaralı iş kalemleri için analizin tamamını kapsayacak şekilde GCO İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından, İNŞ-41, İNŞ-42, İNŞ-43, İNŞ-48 numaralı iş kalemleri için analizin tamamını kapsayacak şekilde Aytaş İmalat İnş. Taah. Müh. Tic. Ltd. Şti. firmasından, ELK-38 numaralı iş kalemleri için analizin tamamını kapsayacak şekilde Şenka Enerji Elektrik İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunduğu, söz konusu fiyat tekliflerine ilişkin ELK-38 numaralı iş kalemi hariç olmak üzere Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, bahse konu tutanakların 2019 yılı 4. geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, İNŞ-41 Prefabrik Beton Parke Temini ve Yerine Döşenmesi (6 cm), İNŞ-42 Prefabrik Beton Parke Temini ve Yerine Döşenmesi (8 cm), İNŞ-48 Taban Tuğlası Temini ve Yerine Döşenmesi, İNŞ-43 Prefabrik Beton Bordür Temini ve Yerine Döşenmesi fiyat tekliflerine ilişkin sunulan tutanaklarda ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtilmediği, fiyat teklifi alınan Zeyas Nakliyat-Serpil Müsellimoğlu Özcan firmasına ait faaliyet belgesinin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından düzenlendiği, mevzuat gereği meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarelerin uygun olmadığı, fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin ilgili faaliyet belgesi ve firma unvanlarından anlaşılabildiği, yapılan incelemede bazı tutanaklarda ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtilmediği, ayrıca alınan fiyat tekliflerinin iş kaleminin tamamını kapsayacak şekilde düzenlendiği ve işçilik, makine, malzeme gibi giderlerin açık bir şekilde belirtilmediği bu haliyle yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

g) İNŞ-01, İNŞ-04, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37, İNŞ-41, İNŞ-42, İNŞ-43 ve İNŞ-48 numaralı iş kalemleri için analizin tamamını kapsayacak şekilde fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin aynı zamanda nakliye giderini de kapsadığı, bu iş kalemlerinin haricindeki iş kalemlerinde ise idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında verilen analiz formatlarında yer alan nakliye formüllerinin kullanıldığı, kullanılan nakliye formüllerinin idarece belirlenen formüllerle uyumlu olduğu görülmüştür.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanılması suretiyle açıklaması yapılan iş kalemlerinde yer alan nakliye formüllerinin idarece verilen nakliye formülleri ile uyumlu olduğu, kullanılan mesafelerin idarece verilen mesafeler ile aynı olduğu anlaşıldığından yapılan açıklamanın uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan isteklinin açıklanması istenen iş kalemlerinin bir kısmı için fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yapıldığı, fiyat teklifi alınan iş kalemlerinin nakliye giderini de kapsadığı, ancak idare tarafından söz konusu iş kalemlerinin en alt analiz girdilerine kadar ayrıştırılarak açıklama talep edildiği, bu bakımdan istekli tarafından nakliye dahil fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı yapılan açıklamanın bu gerekçe ile uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

h) İhale dokümanında fiyat dışı unsurlar dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşıldığından iddianın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

i) Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan isteklinin açıklanması kapsamında açıklama istenilmeyen analiz girdileri için bedel öngördüğü tespit edildiğinden iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

j) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iddiada yer alan açıklanması istenen iş makineleri giderinin, İNŞ-01, İNŞ-04, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37, İNŞ-41 ve İNŞ-42 numaralı iş kalemleri analizinde makine gideri de dahil edilmek suretiyle tamamını kapsayacak şekilde fiyat teklifi alınarak açıklandığı, fiyat tekliflerinde makine gideri için ayrıca bir açıklamanın bulunmadığı,

İNŞ-2, İNŞ-38, İNŞ-39 ve İNŞ-40 numaralı iş kalemleri analizinde yer alan makine giderlerinin de Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı, Konkasör (Primer 15×24 inç + sekonder 24×16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı) analiz girdisi için Karayolları Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatların kullanıldığı görülmüştür.

İNŞ-2, İNŞ-38, İNŞ-39 ve İNŞ-40 numaralı iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar kullanılarak yapılan açıklamanın uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer alan tespitler neticesinde İNŞ-01, İNŞ-04, İNŞ-07, İNŞ-21, İNŞ-37, İNŞ-41 ve İNŞ-42 numaralı iş kalemlerine yönelik yapılan açıklamanın fiyat teklifi alınmak suretiyle yapıldığı, açıklamada makine giderine ilişkin olarak herhangi bir bedelin yer almadığı, idarece söz konusu iş kalemlerinin en alt analiz girdilerine kadar ayrıştırılarak açıklama talep edildiği, dolayısıyla yapılan açıklamanın analiz formatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

k-) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde yer alan açıklamalara göre istekliler tarafından inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklanması istenen ELK-38 3×150+70ş mm2, 0.6/1 KV YVV (NYY) Kablo (PVC Yalıtkanlı, Pvc Dış Kılıflı) iş kalemi için montaj ve malzeme bedeli ayrı ayrı gösterilmek suretiyle fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı bu bakımdan yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

l-) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklanması istenen iş kalemleri analizinde yer alan bitüm giderinin açıklamasında TÜPRAŞ (İzmit Rafineri) tarafından 14.03.2020 tarihinde açıklanan birim fiyatın kullanıldığı, birim fiyatın TÜPRAŞ internet sayfası çıktısı ile tevsik edildiği, bu fiyatın ilan ve ihale tarihleri arasında yayımlanan fiyat olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

m-) Açıklama istenen iş kalemleri içerisinde yer alan; İNŞ-07 Hendek Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi m3, İNŞ-01 Yarma Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi m3 iş kalemleri içerisinde “hafriyat döküm alanı harç bedeli (hafriyat yön. 8. Md.24-64 S.K. 97. Md.)” şeklinde tanımlanmak suretiyle döküm bedeli girdisine yer verildiği görülmüştür. İstekli tarafından Kocaeli Büyükşehir Belediyesine bağlı Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğünün belirlediği döküm bedelleri ücret tarifesinin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından İNŞ-07 Hendek Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi m3, İNŞ-01 Yarma Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi m3 iş kalemlerinin fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamasının yapıldığı, yapılan açıklamada hafriyat döküm bedeli için bir ücret tarifesinin sunulduğu görülmüş olmakla birlikte, alınan fiyat teklifinin iş kaleminin tamamını kapsadığı ve döküm bedelinin hesaba dahil edilip edilmediğinin denetiminin yapılamadığı anlaşıldığından yapılan açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Karacayol İnş. Mad. Tur. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!